We put a light on the working method of the interview project. Delphine
Hesters explains the methodology, developed in collaboration with Eleanor
Bauer. We divide the documentation material in three clearly arranged
pages:
- page 1: methodology by Delphine Hesters
- page 2: email to the dance community
- page 3: questionnaire submit to the interviewees
methodology
Delphine Hesters developed a methodology in collaboration with Eleanor
Bauer and explains the working method here.
In depth: interviews
An excerpt of 'Becoming Room, Becoming Mac', which Eleanor Bauer has
written at the end of the research period:
(
www.b-kronieken.be/index.php?type=research_eleanor&lng=nl)
I was initially invited onto Sarmas B-Chronicles team in the Spring of
2006 as an artist, in order to create and perform something on the issue of
community within the current situation of transnational mobility in the
performing arts, centered around the crossroads or focal point of Brussels.
Interesting, relevant, impossible: regardless of from which angle I would
try to approach this community and its flows, it was immediately evident to
me that my own limited perspective would certainly not suffice to
illuminate such a reality. To go about investing in this issue with any
sincerity, I knew I would have to dive into it head first and invite a
shattering of all my assumptions or projections.
Van bij de start van dit onderzoeksproject was meteen duidelijk dat de
interesse of het geloof van de B-kronieken denktank niet uitging naar een
heldere sociaal-wetenschappelijke tekening van dé Brusselse
dansgemeenschap. We hadden een vraag - wat betekent gemeenschap in een
hoogst mobiele sector als de hedendaagse dans maar verwachtten geen
eenduidig of sluitend antwoord. Wat we wilden weten is welke verschillende
betekenissen de Brusselse dansgemeenschap kan aannemen in de hoofden en
praktijken van de individuen die er deel van uitmaken. Hoe ervaren ze het
leven en werken in die gemeenschap? Tegelijkertijd hebben we getracht om
ruimte te bewaren om ons startpunt meteen ook mee onder vuur te (laten)
nemen: is er wel iets als hedendaagse dans, kunnen we Brussel aflijnen
en be-leven danswerkers wel in een gemeenschap? We wilden op zoek naar
diepte, naar de verschillende lagen van de Brusselse dansgemeenschap en de
niet- Brusselse dansgemeenschap door te rade te gaan bij verschillende
leden van die gemeenschap en door gesprekken te voeren die grondig bleven
stilstaan bij al wat in het dagelijkse leven of taalgebruik op het eerste
zicht evident lijkt. De onderzoekstechniek die zich daar het meest toe
leent is die van het diepte-interview.
Aan de basis van diepte-interviews ligt een topiclijst: een overzicht van
themas en vragen die de interviewer wil behandelen. Er is echter geen
sterk bepaald interviewprotocol. De kunst van het interviewen bestaat erin
om het gesprek zo te voeren dat de geďnterviewde begeleid wordt in het
vertellen van zijn persoonlijk verhaal op zijn eigen manier, maar dat op
het eind van het gesprek ook de topics van de lijst, en dus de agenda van
de onderzoeker afgehandeld zijn. Om hierin te slagen dient de interviewer
bij aanvang duidelijk het terrein van het gesprek af te bakenen en moet hij
of zij een cocon van vertrouwen creëren zodat de respondent bereid is om
open te spreken en zich te laten sturen. De topiclijst is dus eerder een
checklist of een geheugensteun voor de interviewer dan een vastgelegde
vragenlijst. De lijst voor de interviews van B-kronieken is gegroeid op
basis van enkele brainstorm sessies met de denktank en verder schaafwerk
door Eleanor Bauer en mezelf. We hebben biografische vragen (bvb. How long
have you been in Brussels) afgewisseld met meer abstracte vragen die dicht
bij onze onderzoeksvragen liggen (bvb. Do you consider yourself part of a
community) en ogenschijnlijk anekdotische vragen (bvb. What was your most
expensive purchase in the last year?) als verschillende ingangen om tot een
gelaagd verhaal te komen over het leven en werken in de Brusselse
dansgemeenschap. De locaties van de interviews zijn uiteenlopend én
betekenisvol: van werkplek over café tot thuis in de keuken.
Interviewer van dienst was Eleanor Bauer. Terwijl zij in de interviews de
opdracht had als externe onderzoeker te werk te gaan, vormde elk
interview onvermijdelijk ook een toetssteen voor haar eigen ervaringen als
danser, Amerikaanse in Brussel, ex-PARTS student, choreograaf, vrouw, etc.
Gaandeweg is de methodologie ook verder organisch gegroeid door de input
van Eleanor Bauer. Ze gaf elke geďnterviewde de opdracht om aan het einde
van het gesprek zijn of haar gemeenschap of gemeenschappen te tekenen. Naar
aanleiding van deze map-drawing maakte Eleanor op haar beurt een
tekening, als een repliek op het gesprek. De tekeningen zijn tegelijk
samenvatting en impressie en duiden op de singulariteit van elk interview
(de tekeningen werden gepubliceerd in Janus 21, zie
www.b-kronieken.be/index.php?type=publication_nasr&lng=nl">tekst
Nasr Hafez). Eleanor legde daarnaast elke sessie vast op beeld, met een
portret van de danser. Het spel tussen in en uit van Eleanors perspectief
zorgde mee voor de enorme rijkdom van het interviewmateriaal en werd de
voedingsbodem voor haar artistieke interventies op de events die Sarma
organiseerde in het kader van B-kronieken.
Width: Selection of the interviewees
Boven schreef ik dat we wilden weten welke verschillende betekenissen de
Brusselse dansgemeenschap aanneemt in de hoofden en praktijken van de
individuen die er deel van uitmaken. Aangezien we tegelijkertijd ook de
grenzen van de dansgemeenschap zochten of wilden bevragen, ligt het voor de
hand dat we zo breed mogelijk gerekruteerd hebben uit de vermeende
dansgemeenschap in Brussel. In de eerste plaats betekent dit dat we
sectorbewoners uit verschillende functies aan het woord wilden laten.
Uiteraard komen dansers en choreografen uitgebreid aan bod, maar daarnaast
nodigden we o.a. ook dramaturgen, programmatoren, critici en zakelijk
leiders uit. Voorts wilden we niet enkel de meest zichtbaren aan het
woord laten, maar ook individuen die zich niet zo duidelijk te midden van
de Brusselse danswereld bewegen - dansers die niet dansen, maar achter de
bar staan en leraars op doortocht in Brussel, bijvoorbeeld. Ook de ouwe
rotten moesten naast jonge dansers een plaats krijgen.
In een eerste stap heeft de denktank van B-Kronieken een lijst opgesteld
met te interviewen mensen, waarbij rekening gehouden werd met bovenstaande
selectiecategorieën. Uiteraard bevindt Sarma zich zelf in een bepaalde zone
of bubbel van de dansgemeenschap, dus al wie wij op de lijst konden
plaatsen heeft op één of andere manier wel een link met het Sarma netwerk.
Om aan een Sarma-bias te kunnen ontkomen, hadden we het plan opgevat om
ook individuen te rekruteren op verschillende locaties waarvan we weten dat
de kans bestaat dat er leden van de dansgemeenschap passeren, ook al weten
wij niet precies wie dat zijn, bvb. bepaalde cafés, plaatsen waar workshops
gegeven worden, semi-private plekken waar gefeest wordt en theaterhuizen.
Gezien de beperkte tijd en budgettaire ruimte waarbinnen B-kronieken
gerealiseerd moest worden, bleek dit veldwerk niet haalbaar. Daarom hebben
we als alternatief volgend scenario gevolgd: Wie op de lijst stond die we
vanuit de Sarmadenktank hebben opgesteld, kreeg een e-mail (zie pagina 2
onderaan) als uitnodiging voor een interview. Met wie reageerde heeft
Eleanor een afspraak voor een interview geregeld. Aan het eind van elk
interview heeft Eleanor gevraagd aan de geďnterviewde om drie namen op te
geven van mogelijk interessante volgende respondenten. Via deze
sneeuwbalmethode werd het mogelijk om mensen te bereiken die niet aan bod
kwamen op het lijstje van Sarma en om dus die horizont te verbreden naar
andere regionen in de Brusselse dansgemeenschap. (
www.b-kronieken.be/index.php?type=research_files&lng=nl"interviewlijst)
Results
Het resultaat van deze interviewronde is in de eerste plaats de databank
van de geregistreerde interviews. Online maken we een virtuele fichebak
beschikbaar - opgesteld door Marijke De Moor - met per interview een foto,
een biografie, een samenvatting van het gesprek, audiofragmenten en de
gemeenschapstekeningen. Voor we deze gegevens en luisterfragmenten publiek
hebben gemaakt, hebben we de toestemming gevraagd van de geďnterviewde in
kwestie. Ieder wie wil kan al surfend zijn eigen verbindingen leggen tussen
de interviews en zijn of haar eigen verhaallijnen abstraheren, net zoals
ieder individu binnen de dansgemeenschap een eigen parcours maakt.
Binnen B-kronieken is het interviewmateriaal op verschillende manieren
ingezet. Eleanor maakte op basis van haar ervaring als interviewster en
haar interpretaties van de vele grote en kleine verhalen uit de gesprekken
een zelfinterview en een tekst Becoming room. Becoming Mac. New artistic
identities in the transnational brussels dance community die resp. in
Berlijn en Brussel werden opgevoerd op de twee B-kronieken events. (
www.b-kronieken.be/index.php?type=alien_resident_intro&lng=nl">Alien
Redident,
www.b-kronieken.be/index.php?type=b_chronicles_intro&lng=nl">B-Chronicles).
Ikzelf heb door de gesprekken die ik doorheen het interviewproces met
Eleanor voerde en het beluisteren van een deel van interviews mijn tekst
over de Brusselse dansgemeenschap kunnen voeden. (
www.b-kronieken.be/index.php?type=publication_delphine&lng=nl">tekst
Delphine Hesters) Het interviewmateriaal vormde ook een inspiratiebron voor
de tekst van Katrien Darras over Internationalisering in het
podiumlandschap, die verschijnt in de nieuwe uitgave van het VTI op 28
juni.
CREDITS
Methodology: Eleanor Bauer & Delphine Hesters
Interviews: Eleanor Bauer
Accompaniment: Jeroen Peeters (content), Myriam Van Imschoot (content),
Charlotte Vandevyver (content and coördination), with input of Jorge
Leon
Support: Kaaitheater